Szlaki samochodowe

Trasa samochodowa – A1 (71km)

a1
A1

ŠALČININKAI – JAŠIŪNAI (17 km) – VILKIŠKĖS (12 km) – TURGELIAI (10 km) – TABARIŠKĖS (5 km) – AKMENYNĖ (16 km) – ŠALČININKAI (11 km)

Pałac Wagnerów

DSC_8976       DSC_9050       DSC_9014

Obecny pałac w Solecznikach, autorstwa niemieckiego architekta Herzscholda, został wybudowany w 1880 roku za sprawą ówczesnych gospodarzy miasta Karola i Marcina Wagnerów. Neoklasycystyczny budynek typu willi rezydenckiej, zaliczany do epoki historyzmu, jest jednym z ważniejszych zabytków w mieście. Wewnątrz pałacu zachowały się stiukowe ornamenty i kartusze oraz piece i kominki. Do dnia dzisiejszego można również podziwiać wyjątkowo piękną „złotą salę”. Niestety w czasie II wojny światowej zostały zrabowane i zniszczone cenne zbiory rodziny Wagnerów: biblioteka, liczne dzieła sztuki. W pałacu w różnych okresach działały: Komitet Wykonawczy Rejonu, szpital, szkoła muzyczna. Obecnie w pałacu Wagnerów mieści się Szkoła Sztuk Pięknych im. Stanisława Moniuszki, której wychowankowie zdobywają liczne nagrody i wyróżnienia na konkursach międzynarodowych. WIĘCEJ

Dwór w Jaszunach

DSC_0517       DSC_9242       DSC_8589

W XV-XVIII wieku posiadłość Jaszuny była własnością Radziwiłłów – jednego z najpotężniejszych i najbogatszych rodów ówczesnej Litwy. W 1811 roku dwór nabył Ignacy Baliński. Po śmierci Ignacego dwór odziedził jego syn, słymmu publicysta, autor dzieł historycznych o Polsce i Litwie – Michał Baliński. Obecny pałac został wzniesiony w latach 1824-1828 według projektu Karola Podczaszyńskiego (należy do najlepszych jego dzieł). Były to lata świetności dworu, gdyż za sprawą ówczesnych gospodarzy – rodziny Balińskich i Śniadeckich – pałac stał się ważnym osrodkiem kulturalnym, stale goszczącym pisarzy, poetów i profesorów uniwersyteckich. Stałym gościem dworu był profesor Uniwersytetu Wileńskiego, biolog, chemik i lekarz – Jędrzej Śniadecki. Jego brat – Jan Śniadecki – astronom, matematyk, rektor Uniwersytetu Wileńskiego spędził tu ostatnie lata swojego życia.

Sam dwór to dwukondygnacyjny budynek w stylu późnego klasycyzmu. Ocalony w czasie wojny, zaczął niszczeć w czasach sowieckich , kiedy przejęła go na własność administracja znajdującego się w pobliżu sowchozu. Prace renowacyjne zaczęły się dopiero kilka lat temu. W wyremontowanym dworze ma powstać centrum turystyczne z salą konfrencyją oraz – wykorzystującym najnowsze technologie audio-wizualne – muzeum. WIĘCEJ

Park w Jaszunach

                

Dwór w Jaszunach położony jest w malowniczej okolicy, nad rzeką Mereczanką, otoczony 11-hektarowym parkiem. Park został założony jeszcze przed rozpoczęciem budowy pałacu. Liczy 30 gatunków różnych drzew i jest zaliczany do najpiękniejszych parków krajobrazowych Litwy.

Jednym z wielu znanych gości zabytkowego dworu oraz parku był Juliusz Słowacki, który w Jaszunach przeżywał swoją nieodwzajemnioną miłość do Ludwiki Śniadeckiej. W ten sposób w jaszuńskim parku pojawiła się „polanka Juliusza Słowackiego“. Młody Juliusz posadził tu brzozę, a akcja I aktu „Kordiana“ rozgrywa się właśnie w Jaszunach.

Po rekonstrukcji dwowu na terytorium parku został odremontowany płot, odtworzono podstawowe ścieżki (w tym „polanka Słowackiego) i klomby, uporządkowano rosnące tu drzewa i krzewy, urządzono oświetlenie i monitoring, parking, ustawiono ławeczki. WIĘCEJ

Cmentarz rodziny Balińskich i Śniadeckich

        

Szczególnie cennym zabytkiem Jaszun jest cmentarz rodziny Balińskich i Śniadeckich, znajdujący się w lesie na wzgórzu za rzeką Mereczanką (ok. 300 m od pałacu). Otoczony jest wysokim kamiennym murem . Za bramą na wprost wznosi się pomnik z krzyżem. Ramiona krzyża mają zdobienia w kształcie trójlistnej koniczynki. Spoczywa tu Jan Śniadecki. Na pomniku widnieje napis po łacinie: „Janowi Śniadeckiemu urodzonemu w Żninie koło Gniezna 29 sierpnia 1759, zm. 9 listopada 1830 st. St. W domu przez siebie wzniesionym w Jaszunach”.

Na cmentarzu spoczywa także: Michał Baliński (1794-1864), historyk i literat, jego żona Zofia Balińska (1798-1880), ich syn Jan Baliński (1824-1902), psychiatra, w latach 1855-1880 profesor Akademii Wojskowej w Petersburgu, Konstanty Baliński, Julia Balińska, Tomasz Łukianowicz. Ostatni pochówek miał miejsce w 1937 roku. Pochowano wtedy Gabrielę Łukaszewicz.

Cmentarzyk ma powierzchnię ok. 3 arów. Jest tu co najmniej 18 oznakowanych grobów, w tym 14 z zachowanymi kamiennymi nagrobkami. WIĘCEJ

Kościół św. Anny w Jaszunach

DSC_0749-Edit

Kościół św. Anny w Jaszunach, zbudowany w 1515 roku, to skromny drewniany kościółek, wznoszący się na wzgórzu przy wjeździe do Jaszun. Toczące się na przestrzeni wieków wojny religijne miały destrukcyjne skutki również dla tego kościoła. W 1640 r. świątynię splądrowali żołnierze księcia Janusza Radziwiłła, a na początku XVIII w. spaliły go protestanckie wojska szwedzkie. Aż do początku XX wieku w Jaszunach nie było kościoła. Co prawda budowano kaplice, a w połowie XIX w. na utrzymaniu w pałacu Śniadeckich i Balińskich przebywał dominikański zakonnik, jednak dopiero w 1929 r. zbudowano trójnawowy kościół św. Anny z jedną wieżą. Do dziś stanowi on ozdobę Jaszun. WIĘCEJ

Kaplica św. Feliksa de Valua

DSC_0278       DSC_1028       DSC_0279

Okrągła kapica św. Feliksa de Valua wybudowana została w 1850 roku. Do dziś wewnątrz jej można podziwiać elementy dekoru z XIX wieku. Obok kaplicy pochowany został rektor Uniwersytetu Wileńskiego Szymon Malewski (1760-1832). WIĘCEJ

Republika Pawłowska

DSC_0512       DSC_0431       DSC_0544-Edit

Majątek Merecz należał do Radziwiłłów, Potockich, Korsaków, Słuszek, a w 1767 roku został nabyty przez księdza Pawła Ksawerego Brzostowskiego. Stał się sławny na skalę europejską po tym, jak nowy gospodarz zniósł poddaństwo chłopów i założył samodzielną Republikę. Brzostowski założył wspólnotę samorządową z dwuizbowym parlamentem, wprowadził osobną walutę Rzeczypospolitej, milicję, szczególną troską objął edukację. Sam tworzył sztuki teatralne, w których grali jego włościanie, wysyłał informacje o aktualnościach Rzeczypospolitej do ówczesnych gazet.

Republika Pawłowska istniała do 1794 roku, przestała istnieć po upadku powstania T. Kościuszki. Dzisiaj tu można podziwiać mury dawnego pałacu oraz ruiny bram. WIĘCEJ

Dworek w Wilkiszkach

DSC_0641       zzz_8513       zzz_8526

Drewniany dworek w dolinie Mereczanki wybudowała w 1847 r. szlachecka rodzina Dmochowskich. Jednopiętrową prostokątną budowlę dworku, wzniesioną na wysokiej kamiennej podmurówce, wzbogacili oni o antresolę oraz dwukondygnacyjny ganek. Oba piętra wsparte zostały przez smukłe kolumny, do wejścia prowadziły szerokie schody, a okna zdobiły misternie rzeźbione oprawy. Dom otaczał park z dębowymi i lipowymi alejami oraz majestatycznymi modrzewiami. Następnie jednak majątek skonfiskowały władze rosyjskie za udział Dmochowskich w powstaniu 1863 r. W czasach radzieckich mieściła się tu szkoła. Obecnie dworek jest w renowacji, po którym będzie on miejscem kulturalnych i edukacyjnych przedsięwzięć. WIĘCEJ

Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Turgielach

DSC_0268       DSC_0535       turgeliu baznycia

Nazwa Turgiele w dokumentach historycznych po raz pierwszy pojawia się w XVII w. Wtedy był tu już kościół i karczma. Dzisiejszy kościół, z nieociosanego kamienia oraz czerwonej cegły, został przebudowany pod koniec XIX w. Prace dekoracyjne wewnątrz kościoła wykonywał, między innymi, Konstanty Czarnecki. Kompozycje malarskie widnieją na sklepieniach kościoła, w nawie środkowej i bocznych, nad organami, pilarami, w prezbiterium. W świątyni zachowały się obrazy, skulptury i witraże z drugiej połowy XX w. WIĘCEJ

Kościół św. Michała Archanioła w Taboryszkach

DSC_0374       DSC_0391       DSC_0392

Drewniany kościół pw. św. Michała Archanioła, fundatorem którego był litewski urzędnik Michał Skarbek-Ważyński, został wybudowany w 1700 roku. Jest to najstarsza świątynia w rejonie. Michał Skarbek-Ważyński zatroszczył się również o sprowadzenie karmelitów do Taboryszek, którzy zajmowali się klasztorem, szkołą parafialną, szpitalem oraz przytułkiem dla ubogich. Chociaż klasztor w Taboryszkach był nieduży, do jego budowy zaproszono profesjonalnych budowniczych, rzeźbiarzy oraz malarzy wysokiej klasy. Do dnia dzisiejszego zachował się barokowy wystrój kościoła, którego głównym akcentem jest frontowa elewacja o wygiętej formie. W świątyni od czasów karmelitów zachowały się ołtarze w nawach bocznych, ozdobione rzeźbą w drewnie oraz manierystycznymi figurkami aniołów, jak również cenne zabytki malarstwa tablicowego z XVIII w.: portret A. Ważyńskiego, obraz przedstawiający św. Annę ze św. Józefem i św. Joachimem oraz obraz Chrystusa z trzciną. Zachowały się także relikwiarze w oryginalnym barokowym stylu, narzędzia liturgiczne, przenośne ołtarze, dzwon odlany na początku XIX w. oraz haftowane ornaty. WIĘCEJ

Muzeum krajoznawcze Pawła Ksawerego Brzostowskiego

                

Z chlubną historią Turgiel można się zapoznać w muzeum krajoznawczym P.K. Brzostowskiego, w którym wyeksponowane są elementy architektoniczne pałacu Brzostowskiego, dokumenty oraz publikacje na temat Pawłowa. Ekspozycja muzeum składa się z 7 działów, w których można znaleźć ok. 3000 eksponatów: unikalne mapy, dokumenty, wyjątkowo rzadkie egzemplarze książek, modlitewniki, rzeczy użytku codziennego. WIĘCEJ

Muzeum Anny Krepsztul

DSC_0347       muziejus-anakrepstul-4       muziejus-anakrepstul-6

W Taboryszkach czynne jest muzeum malarki ludowej Anny Krepsztul (1932-2007). Niepełnosprawna kobieta w ciągu całego swojego życia namalowała ponad 3 500 obrazów, które promieniują pięknem, dobrocią i spokojem. 50 z nich jest wyeksponowanych w muzeum, natomiast pozostałe trafiły do kolekcji na Litwie, w Polsce, USA, Wielkiej Brytanii i innych krajach. Jej obrazy zdobią także cerkwie w rosyjskim Rostowie nad Donem oraz białoruskim Witebsku. W muzeum odtworzono pokój malarki. Można w nim zobaczyć wózek, na którym artystka siedziała malując swoje obrazy, a także jej sztalugi. WIĘCEJ

Trasa samochodowa – A2 (106km)

a2
A2

ŠALČININKAI – JAŠŪNAI (17 km) – RŪDNINKAI (12 km) – RŪDNINKŲ GIRIOS BIOSFEROS POLIGONAS (8 km) – ŽYGMANTIŠKĖS ( 14,5 km) – EIŠIŠKĖS (20 km) – BUTRIMONYS (16 km) – KANIŪKAI (7,5 km) – ŠALČININKAI (11 km)

Pałac Wagnerów

DSC_8976       DSC_9050       DSC_9014

Obecny pałac w Solecznikach, autorstwa niemieckiego architekta Herzscholda, został wybudowany w 1880 roku za sprawą ówczesnych gospodarzy miasta Karola i Marcina Wagnerów. Neoklasycystyczny budynek typu willi rezydenckiej, zaliczany do epoki historyzmu, jest jednym z ważniejszych zabytków w mieście. Wewnątrz pałacu zachowały się stiukowe ornamenty i kartusze oraz piece i kominki. Do dnia dzisiejszego można również podziwiać wyjątkowo piękną „złotą salę”. Niestety w czasie II wojny światowej zostały zrabowane i zniszczone cenne zbiory rodziny Wagnerów: biblioteka, liczne dzieła sztuki. W pałacu w różnych okresach działały: Komitet Wykonawczy Rejonu, szpital, szkoła muzyczna. Obecnie w pałacu Wagnerów mieści się Szkoła Sztuk Pięknych im. Stanisława Moniuszki, której wychowankowie zdobywają liczne nagrody i wyróżnienia na konkursach międzynarodowych. WIĘCEJ

Dwór w Jaszunach

DSC_0517       DSC_9242       DSC_8589

W XV-XVIII wieku posiadłość Jaszuny była własnością Radziwiłłów – jednego z najpotężniejszych i najbogatszych rodów ówczesnej Litwy. W 1811 roku dwór nabył Ignacy Baliński. Po śmierci Ignacego dwór odziedził jego syn, słymmu publicysta, autor dzieł historycznych o Polsce i Litwie – Michał Baliński. Obecny pałac został wzniesiony w latach 1824-1828 według projektu Karola Podczaszyńskiego (należy do najlepszych jego dzieł). Były to lata świetności dworu, gdyż za sprawą ówczesnych gospodarzy – rodziny Balińskich i Śniadeckich – pałac stał się ważnym osrodkiem kulturalnym, stale goszczącym pisarzy, poetów i profesorów uniwersyteckich. Stałym gościem dworu był profesor Uniwersytetu Wileńskiego, biolog, chemik i lekarz – Jędrzej Śniadecki. Jego brat – Jan Śniadecki – astronom, matematyk, rektor Uniwersytetu Wileńskiego spędził tu ostatnie lata swojego życia.

Sam dwór to dwukondygnacyjny budynek w stylu późnego klasycyzmu. Ocalony w czasie wojny, zaczął niszczeć w czasach sowieckich , kiedy przejęła go na własność administracja znajdującego się w pobliżu sowchozu. Prace renowacyjne zaczęły się dopiero kilka lat temu. W wyremontowanym dworze ma powstać centrum turystyczne z salą konfrencyją oraz – wykorzystującym najnowsze technologie audio-wizualne – muzeum. WIĘCEJ

Park w Jaszunach

                

Dwór w Jaszunach położony jest w malowniczej okolicy, nad rzeką Mereczanką, otoczony 11-hektarowym parkiem. Park został założony jeszcze przed rozpoczęciem budowy pałacu. Liczy 30 gatunków różnych drzew i jest zaliczany do najpiękniejszych parków krajobrazowych Litwy.

Jednym z wielu znanych gości zabytkowego dworu oraz parku był Juliusz Słowacki, który w Jaszunach przeżywał swoją nieodwzajemnioną miłość do Ludwiki Śniadeckiej. W ten sposób w jaszuńskim parku pojawiła się „polanka Juliusza Słowackiego“. Młody Juliusz posadził tu brzozę, a akcja I aktu „Kordiana“ rozgrywa się właśnie w Jaszunach.

Po rekonstrukcji dwowu na terytorium parku został odremontowany płot, odtworzono podstawowe ścieżki (w tym „polanka Słowackiego) i klomby, uporządkowano rosnące tu drzewa i krzewy, urządzono oświetlenie i monitoring, parking, ustawione ławeczki. WIĘCEJ

Cmentarz rodziny Balińskich i Śniadeckich

        

Szczególnie cennym zabytkiem Jaszun jest cmentarz rodziny Balińskich i Śniadeckich, znajdujący się w lesie na wzgórzu za rzeką Mereczanką (ok. 300 m od pałacu). Otoczony jest wysokim kamiennym murem . Za bramą na wprost wznosi się pomnik z krzyżem. Ramiona krzyża mają zdobienia w kształcie trójlistnej koniczynki. Spoczywa tu Jan Śniadecki. Na pomniku widnieje napis po łacinie: „Janowi Śniadeckiemu urodzonemu w Żninie koło Gniezna 29 sierpnia 1759, zm. 9 listopada 1830 st. St. W domu przez siebie wzniesionym w Jaszunach”.

Na cmentarzu spoczywa także: Michał Baliński (1794-1864), historyk i literat, jego żona Zofia Balińska (1798-1880), ich syn Jan Baliński (1824-1902), psychiatra, w latach 1855-1880 profesor Akademii Wojskowej w Petersburgu, Konstanty Baliński, Julia Balińska, Tomasz Łukianowicz. Ostatni pochówek miał miejsce w 1937 roku. Pochowano wtedy Gabrielę Łukaszewicz.

Cmentarzyk ma powierzchnię ok. 3 arów. Jest tu co najmniej 18 oznakowanych grobów, w tym 14 z zachowanymi kamiennymi nagrobkami. WIĘCEJ

Kościół św. Anny w Jaszunach

DSC_0749-Edit

Kościół św. Anny w Jaszunach, zbudowany w 1515 roku, to skromny drewniany kościółek, wznoszący się na wzgórzu przy wjeździe do Jaszun. Toczące się na przestrzeni wieków wojny religijne miały destrukcyjne skutki również dla tego kościoła. W 1640 r. świątynię splądrowali żołnierze księcia Janusza Radziwiłła, a na początku XVIII w. spaliły go protestanckie wojska szwedzkie. Aż do początku XX wieku w Jaszunach nie było kościoła. Co prawda budowano kaplice, a w połowie XIX w. na utrzymaniu w pałacu Śniadeckich i Balińskich przebywał dominikański zakonnik, jednak dopiero w 1929 r. zbudowano trójnawowy kościół św. Anny z jedną wieżą. Do dziś stanowi on ozdobę Jaszun. WIĘCEJ

Kościół Najświętszej Trójcy w Rudnikach

DSC_1003       DSC_1028-HDR       DSC_1012

Puszcza Rudnicka jet słynna od XV w. Znajdowały się tu wtedy pokłady rudy żelaza, więc powstawały huty, a lasy zamieszkiwały żubry i niedźwiedzie. Dlatego też wielki książę Kazimierz Jagiellończyk (1427-1492) miał tu okazałą rezydencję myśliwską. Obecnie puszcza jest rezerwatem przyrody, niemniej jednak nadal się tu poliuje. Osoby wypoczywające w sosnowym lesie zbierają Jagudy, grzyby, zioła lecznicze. Las chętnie odwiedzają ornitolodzy, fotografowie, a na dawnym radzieckim poligone wojskowym ludzie zbierają się jesienią, aby posłuchać odbywających gody cietrzewi. Reczki Solczę i Wisińczę upodobali sobie rybacy i kajakarze.

W 1470 r. książę Kazimierz Jagiellończyk nakazał w swej rezydencji myśliwskiej wybudować kaplicę dla wiernych z pobliskich wsi. Niestety kaplica spłonęła i mieszkańcy wsi zapragnęli mieć nowy kościół. Nadarzyła się okazja: postrzelony niedźwiedź zaatakował księcia, jednak uratował go jego pomocnik. Kościół zbudował syn Kazimierza Zygmunt Stary (1467-1548) i na znak ocalenia księcia ozdobił go „niedźwiedzią łapą“. W XVI wieku w kościele tym pozostawiono na noc trumnę ze zwłokami Barbary radziwiłłówny (1520-1551), gdy kondukt żałobny sprowadzał ją z Krakowa do Wilna. W połowie XVII w. kościół oraz rezydencję myśliwską spalili rosyjscy kozacy. Współczesny drewniany kościół stoi tu od 1790 r. Od połowy XIX w. zdobi go ołtarz przywieziony z zamkniętego kościołoła bernardyńskiego w Trokach. Przy cmentarzu w Rudnikach stoi pięciometrowy pomnik, wzniesiony w 1975 r., upamiętniający zdarzenia z 1863 r., kiedy to Puszcza Rudnicka stała się twierdzą dla wszystkich tych, którzy zareagowali na wezwanie dowództwa powstania, aby bronic ojczyzny przed „Moskalami“. Również oddział Ludwika Narbutta (1831-1863) ukrywał się w puszczy przez kilka tygodni, po czym 9 marca 1863 r. odparł atak wojsk rosyjskich. WIĘCEJ

Wydmy kontynentalne w Puszczy Rudnickiej

DSC_0208       DSC_0978       DSC_0158

26 tys. ha rejonu solecznickiego zajmuje Puszcza Rudnicka. W XV-XVII w. Puszcza była rezerwatem polowań królewskich, gdzie Kazimierz Jagiellończyk wybudował pałac myśliwski. W nim podczas wielodniowych polowań Barbara Radziwiłłówna odwiedzała Zygmunta Augusta. To przez Rudniki, miejscowość położoną na skraju Puszczy Rudnickiej, ciągnął kondukt żałobny wiozący szczątki królowej Barbary Radziwiłłówny z Krakowa do ukochanego Wilna, by spocząć w podziemiach Katedry.

Podróżując po Puszczy Rudnickiej można odnieść wrażenie, iż jest to miejsce magiczne, zaczarowane, w którym można się zatracić w czasie i przestrzeni. Gdziekolwiek się nie obrócimy widzimy gęsty las, słyszymy ptasi śpiew i wiatr kołyszący korony drzew. Puszcza Rudnicka jest miejscem dostarczającym wielu niepowtarzalnych wrażeń zarówno słuchowych, jak i wizualnych. W okolicy Zygmunciszek na wysokość 30 m wznoszą się wydmy kontynentalne. Otwarte, piaszczyste pustkowie zostało ukształtowane przez zrzucane na poligon wojskowy, działający tu w latach 1939-1940, pociski oraz ciagłe pożary. W Puszczy Rudnickiej spotkamy 274 gatunków roślin, ponad 30 gatunkow ptaków oraz zwierząt. WIĘCEJ

Jeziora: Szulnia, Gulbińskie, Kiernowskie

puszcza 074       puszcza 053       puszcza 075

W Puszczy Rudnickiej są trzy jeziora. Jezioro Kiernowskie (pow. 81 ha) ze wszystkich stron otoczone bagnami. W przeważającej części są to bagna nizinne, porośnięte czarną olchą i niskopiennym sośniakiem. Znajdujące się niedaleko poligonu jezioro Szulnia (pow. 1,5 ha) również otoczone bagnami. Jest to typowo wyżynno-bagienne jezioro typu dystroficznego. Na południowym wschodzie Puszczy, na bagnach, otoczonych przez kontynentalne wydmy, leży jezioro Gulbińskie. WIĘCEJ

Góra samotnika

Góra samotnika leży nad jeziorem Kernawa. Mieszkańcy Rudnik opowiadają, że w tym miejscu w XIX wieku mieszkał samotnik, który, jak głosi legenda, usypał górę przenosząc za pomocą czapki piasek z jeziora.

Kościół pw. Wniebowstąpienia Pańskiego w Ejszyszkach

DSC_8496       DSC_2548       DSC_8609

Architektem obecnego kościoła pw. Wniebowstąpienia Pańskiego jest znany historyk i inżynier Teodor Narbutt. Świątynia została zbudowana w 1852 roku. Warte uwagi są znajdujące się wewnątrz kościoła obrazy „Wniebowstąpienie Chrystusa“, „Maria“ oraz 40-metrowa dzwonnica. WIĘCEJ

Zabudowania miejskie w Ejszyszkach

DSC_8513       DSC_8546       DSC_8532

Ejszyszki są jednym z najstarszych miast Litwy. Od początków założenia pozostawało miasteczkiem prowincjonalnym, lecz na ważnym szlaku, zwanym „gościńcem raduńskim“, prowadzącym z Wilna do Krakowa.

Ejszyszki od stuleci były miasteczkiem wielonarodowościowym. Obok siebie żyli Polacy, Litwini, Rosjanie, Białorusini, Cyganie i Żydzi. Ci ostatni – stanowili bezwzględną większość. Za ich sprawą pod koniec XIX wieku w Ejszyszkach były cztery gorzelnie, młyn, dwie pracownie garbarskie, zakład produkcji zapałek, niezliczona ilość sklepików, kilka synagog oraz szkoła żydowska. Obok synagog natomiast budowano kościoły i prawosławne cerkwie , albowiem bogactwo kultur i religii było kwintesencją miasta.

Miasto złożone jest z dwóch części, na kształt ósemki, w przewężeniu której jest obniżenie rzeki Wersoki. Obie części ukształtowały się jeszcze w końcu XIII w. Południowa część jest większa. Dawny plac rynkowy z przyległymi uliczkami od 1969 roku jest zabytkiem urbanistycznym. WIĘCEJ

Grodzisko w Ejszyszkach

ejszyszki 857

Grodzisko ejszyskie położone jest w odległości ponad kilometra od miejskiego kościoła przy szosie do Solecznik. Wedle legendy był tu we wczesnym średniowieczu zamek litewskiego komesa Eijskisa (Eikšos), lennika żmudzkiego księcia Erdzwiłła. Według XVI-wiecznych kronikarzy zamek ejszyski był jednym z najstarszych zamków litewskich. Na grodzisku zachowały się także resztki budynków telegrafu optycznego Petersburg- Warszawa z pierwszej połowy XIX wieku.

Forma budynku przypomina zabudowania obronne typu wieżowego, które były szczególnie rozpowszechnione w XIII wieku w zarzeczu Wołyni i Niemna. WIĘCEJ

Kamień w Rezach

reziu-akmuo-1

Niedaleko Butrymańc leży wioska Rezy. Tu w roku 1989 znaleziono głaz niewiele ustępujący słynnemu Puntukasowi. Waży on około 20 ton. Nieopodal głazu rozmieszczono jeszcze 10 kamieni, symbolizujących wieki tysiąclecia, kiedy po raz pierwszy w źródłach historycznych było wzmiankowane imię Litwy. WIĘCEJ

Krzyże pamięci w Koniuchach i Gumbie

DSC_1922       DSC_2005       DSC_1948

W nocy z 29 na 30 stycznia 1944 roku oddział partyzantów sowieckich z Puszczy Rudnickiej dowodzony przez Jaakowa Prennera napadł na uśpioną wieś Koniuchy i dokonał mordu na ponad 100 mieszkańcach. Masakra mieszkańców wioski miała być „karą” za zorganizowanie oddziału samoobrony, chroniącego wygłodzoną wieś przed ciągłymi rekwizycjami żywności.

Ustawiony w 2004 roku krzyż z nazwiskami ofiar jest smutną pamiątką pomordowanym podczas II Wojny Światowej mieszkańcom wsi. W kościele w Butrymańcach natomiast umieszczono pamiątkową tablicę ku czci ofiar.

Podobny los spotkał mieszkańców wsi Gumba, wymordowanych podczas II Wojny Światowej przez zbrodniarzy hitlerowskich. Ku ich czci powstał cmentarzyk z sześcioma małymi i jednym dużym krzyżem, znajdujący się tuż przy drodze leśnej z Gudełek do Gumby. WIĘCEJ

Kościół św. Michała Archanioła w Butrymańcach

DSC_2498       DSC_2529       DSC_2512

Kościół pod wezwaniem św. Michała Archanioła w Butrymańcach, zaprojektowany przez Jana Podczaszyńskiego (autor dworu w Jaszunach), został zbudowany w 1799 roku. Fundatorem kościoła był kapitan wojsk pruskich, baron Jan Szrotter. Początkowo kościół w Butrymańcach był kościołem filialnym bieniakońskim. Kościół jest bezwieżowy, na jego frontonie znajduje się oryginalny balkon z bolustradą i figurą Chrystusa. Siedem kościelnych lichtarzy z XVIII w., znajdujące się wewnątrz kościoła, są cennymi dziełami sztuki ogłoszonymi jako zabytki. Obok kościoła – murowana dzwonnica z drewnianym zakończeniem z 1901 roku, ufundowana przez Paulinę z Puttkamerów Houwalt. Obok dzwonnicy zachowały się tażke groby rodzinne Houwaltów. WIĘCEJ

Trasa samochodowa – A3 (48km)

a3
A3

ŠALČININKAI – POŠKONYS (20 km) – LASTAUČIKAI (1 km) – RIMAŠIAI (2,5 km) – BĖČIONYS (3,5 km) – DIEVENIŠKĖS (3,6 km) – URELIAI (9 km) – NORVILIŠKĖS (4 km)

Pałac Wagnerów

DSC_8976       DSC_9050       DSC_9014

Obecny pałac w Solecznikach, autorstwa niemieckiego architekta Herzscholda, został wybudowany w 1880 roku za sprawą ówczesnych gospodarzy miasta Karola i Marcina Wagnerów. Neoklasycystyczny budynek typu willi rezydenckiej, zaliczany do epoki historyzmu, jest jednym z ważniejszych zabytków w mieście. Wewnątrz pałacu zachowały się stiukowe ornamenty i kartusze oraz piece i kominki. Do dnia dzisiejszego można również podziwiać wyjątkowo piękną „złotą salę”. Niestety w czasie II wojny światowej zostały zrabowane i zniszczone cenne zbiory rodziny Wagnerów: biblioteka, liczne dzieła sztuki. W pałacu w różnych okresach działały: Komitet Wykonawczy Rejonu, szpital, szkoła muzyczna. Obecnie w pałacu Wagnerów mieści się Szkoła Sztuk Pięknych im. Stanisława Moniuszki, której wychowankowie zdobywają liczne nagrody i wyróżnienia na konkursach międzynarodowych. WIĘCEJ

Muzeum etnograficzne w Paszkach

DSC_9206       DSC_9096       DSC_9086

Muzeum etnograficzne mieści się we wsi Paszki. Można tutaj obejrzeć naczynia i narzędzia gospodarstwa domowego z XIX-XX wieku zebrane na terytorium regionu dziewieniskiego, wyroby lniane, a także park kamiennych rzeźb. W muzeum również można nabyć mapę oraz uzyskać informację, jak się przemieszczać po terytorium parku. Na życzenie turysty podczas zwiedzania podróżującym może towarzyszyć przewodnik. WIĘCEJ

Staw w Paszkach

DSC_9218       DSC_9230       DSC_9076

Wieś Paszki (lit. Poškonys) po raz pierwszy w źródłach pisanych została wspomniana w 1713 roku w aktach pisanych Wielkiego Księstwa Litewskiego (WKL). W owym czasie wieś należała do dworu Arlawiszczów ( lit. Arlaviščių dvaras) pod pieczą dworzanina Jana Żemli (lit. Jonas Žemla). Ze względu na warunki naturalne powstały tu unikalne wsie zagonowe, kiedy to budynki są umieszczone po jednej stronie ulicy. Mieszkańcy osiedla od dawien dawna upiększają swoje domostwa tradycyjnym rękodziełem. Pod względem architektonicznym i historycznym wyróżnia się ulicę Starą jako zabytek kulturalny. Większość zagród została wybudowana w końcu XIX wieku.

W 2008 roku na rzece Gawja (lit. Gauja) został utworzony staw o objętości 27 ha. Nad stawem została urządzona plaża, altanki, plac zabaw dla dzieci, miejsce na ognisko, przebieralnie. Wybudowano nową drogę, umożliwiającą wygodny dojazd do plaży. WIĘCEJ

Wieś uliczna Łastowce

        

Nad brzegiem stawu paszkańskiego leży również wieś Łastowce (lit. Lastaučikų kaimas). Wieś należy do największej grupy wsi ulicznych (zagonowych).

Kurhany w Paszkach

DSC_9638       DSC_9597       DSC_9600

Kurhany – to groby naszych przodków. Kurhany powstały w wyniku usypywania kopców na miejscu spoczynku zmarłych. Wokół usypanego kopca często są znajdowane ułożone z kamieni wieńce, który miały chronić zmarłych od złych duchów. Na dnie kurhanów często są napotykane zgliszcza i warstwa popiołu, wskazujące na dokonane obrzędy ognia w czasie pochówku. W późniejszych kurhanach zamiast kamiennego wieńca są napotykane rowy albo jamy otaczające kopiec. Zdarzają się też kurhany, wzniesione z samych kamieni albo posiadające kamienny fundament. W kurhanach byli chowani spaleni oraz niepaleni zmarli, a razem z nimi były chowane również konie.

Kurhany w Paszkach znajdują się w lesie na lewym brzegu Gawji. Jest to skupisko 24 kurhanów, które mieszczą się zarówno na wierzchołku wzgórza, jak i po jego bokach. Szerokość kopców – od 5 do 12 metrów, o wysokości 0,7-1,2 metra. Największy kopiec posiada 22 metry szerokości, a jego wysokość wynosi 1,8 metra. Podnóża kurhanów otaczają nieregularne wieńce ułożone z kamieni. WIĘCEJ

Dąb grybiski

DSC_9642       DSC_9692       DSC_9672

Jest to największy i najstarszy dąb znajdujący się na terenie Dziewieniskiego Historycznego Parku Regionalnego. Drzewo to, o średnicy 1,6 m oraz wysokości 26 m, liczy prawie 1000 lat. WIĘCEJ

Sosna w Grybiszkach

Sosna w Grybiszkach (lit. Grybiškės) jest uznanym pomnikiem przyrody i znajduje się pod ochroną Państwa Litewskiego. Gatunek drzewa – sosna zwyczajna. Objętość pnia wynosi 1,3 metra u podstawy, wyżej – 2,62 metra. Wysokość – 21 m. Wysokość korony – 11 metrów, a szerokość – 10 m, o nieregularnej formie, której objętość wynosi 100 m². Cechami charakterystycznymi sosny jest bardzo piękna korona oraz pień posiadający 6 odgałęzień. Sosna bardzo wyraźnie wyróżnia się w swoim otoczeniu wiekiem oraz robiącą wrażenie koroną. Wiek sosny – około 100 lat. Wiek był ustalony w przybliżeniu, porównując sosnę do innych drzew, rosnących nieopodal, których wiek jest ustalony. Sosna grybiska rośnie koło leśnej drogi, która 50 lat temu była główną drogą, łączącą ze sobą dwie wsie – Paszki i Jurgielany. Na dzień dzisiejszy droga utraciła swoje znaczenie. Las, otaczający sosnę został zasadzony w czasach kołchozu. Pomnik przyrody jest bardzo dostępny dla zwiedzający – zaraz obok sosny ciągnie się piesza trasa turystyczna oraz trasa rowerowa i samochodowa. WIĘCEJ

Kamienie mitologiczne“Jankiel”, “Jankeliuk”, “Mokas”, “Zaklęte wesele”

        

Kamienie mitologiczne, uznawane za pomniki przyrody, są pozostałością epoki lodowcowej. Ogromne kamienie zwane “Jankiel” i “Jankieluk” leżą obok trasy Soleczniki-Paszki-Dziewieniszki. “Jankiel” wynosi 2,5 m na 3,6 m, o wysokości 1,3 metra, “Jankieluk” jest nieco mniejszy – wynosi 1,2 metra wysokości. Legenda głosi, że są to dwaj muzykanci, którzy, wracając z wesela, postanowili odpocząć. Ludzie opowiadają, że w określonym czasie z kamieni wypływa rosa i że kamienie “płaczą”. Kamień źródlany (inaczej “Zaklęte wesele”) znajduje się w lesie Zajaszyskim (lit. Zajašiškės) koło Żyżm (lit. Žižmai). Legenda głosi, że pod postacią kamienia ukrywają się goście weselni, przeklęci przez matkę panny młodej. 2 kilometry dalej, na terytorium kurhanów w lesie dziewieniskim, leży kamień w formie słupa, zwany “Mokas”. Przez wiele lat uważano, że kamień posiada właściwości lecznicze i przychodzono do niego prosić o zdrowie i protekcję przed nieszczęściami. WIĘCEJ

Wieś uliczna Rymosze

DSC_9850       DSC_0194       DSC_0266

Uważana za jedną z najpiękniejszych wsi etnograficznych Dziewieniskiego Historycznego Parku Regionalnego. Pierwsza wzmianka o Rymoszach pochodzi z 1744 roku . Aż do czasu zniesienia pańszczyzny wieś była własnością dworu w Daubuciszkach.

Wsie uliczne powstały w okresie reformy włokowej w XVI w. Obszar wiejski został wówczas podzielony na trzy pola, każde pole – na części, cześci – na mniejsze grunty. Każdy grunt miał swoją nazwę. Zagrody położone są wzdłuż lewego brzegu rzeki Gawja, na południe od Dziewieniszek, ponieważ w części północnej ciągnie się grząskie trzęsawisko. Ze względu na warunki naturalne, budynki umieszczano po jednej stronie ulicy – w ten sposób powstały unikalne wsie uliczne. WIĘCEJ

Grodzisko w Bieczanach

DSC_9858       DSC_9697       DSC_9700

Góra ta położona jest na prawym brzegu rzeki Gawja, na zachód od wsi Bieczany. Jako jedyna w dziewieniskich okolicach została zbadana przez archeologów. Na górze zamkowej można jeszcze zobaczyć pozostałości nasypu oraz ślady dawnej fosy. Najstarsza warstwa kulturowa, wykryta podczas badań archeologicznych, datowana jest na okres I tys. p.n.e. WIĘCEJ

Zabudowania miejskie w Dziewieniszkach

        

Dziewieniszki, położone 27 km od Solecznik, miasteczkiem stały się już w XV wieku. Przyciągają charakterystycznym dla Litwy Wschodniej rozlokowaniem ulic, kiedy to jeden plac łączy miasteczko z Wilnem, Oszmianą, Trobami, Gieranionami i Solecznikami. Oprócz starych zabudowań, ukształtowanych w XIV-XVII wieku, na uwagę zasługuje również kościół pw. Najświętszej Marii Panny Różańcowej oraz 21-metrowa dzwonnica. WIĘCEJ

Kościół pw. Najświętszej Marii Panny Różańcowej w Dziewieniszkach

DSC_9931

Obecny drewniany kościół pw. Najświętszej Marii Panny Różańcowej pochodzi z 1783 roku i wraz z 21-metrową dzwonnicą, wybudowaną w roku 1903, stanowi ważny zabytek historyczny rajonu solecznickiego. Dzwonnica jest zarazem bramą wejściową na plac kościelny, zamknięty ze wszystkich stron murem zbudowanym z kamienia polnego. Wewnątrz kościoła znajdują się cenne zabytki – krucyfiks, 2 obrazy malarstwa tablicowego, 3 rzeźby, 2 dzwony (odlane w 1743-1745 i 1840 roku). Na terenie przyległym do kościoła został wzniesiony pomnik ku czci biskupa i pisarza Motiejusa Valančiusa. WIĘCEJ

Kapliczka w Urlańcach

                

Wieś Urlańce (lit. Ureliai) rozpoczyna się i kończy kapliczkami. Koło skrzyżowania, gdzie rozchodzą się drogi na Dowlany (lit. Daulėnai) i Norwiliszki (lit. Norviliškės), stoi 2-metrowa drewniana kapliczka z czterolistnym blaszanym daszkiem. Nad kaplicą jest umieszczony krzyż, a w środku – rzeźba. Kolejna kapliczka stoi na urlańskim cmentarzu, na którym spoczywają między innymi zmarli z okresu II Wojny Światowej. Ta kapliczka z kolei jest ceglana i ma 6 metrów wysokości. Wewnątrz znajduje się drewniana rzeźba Chrystusa, niosącego krzyż.

Klasztor w Norwiliszkach

DSC_9987       DSC_9969       DSC_0021-HDR

Norwiliszki – to nieduża wieś odległa 12 km od Dziewieniszek, położona tuż przy granicy z Białorusią. Pierwszą historyczną wzmiankę o norwiliskim folwarku spotykamy w końcu XVI wieku. Na początku XVII w. folwark w Norwiliszkach nabył Wojciech Szorc, który wraz z żoną Dorotą wybudował tu zamek. W 1617 roku Dorota Szorc aktem fundacyjnym przekazała posiadłość franciszkanom z Wilna. Mnisi wybudowali kościół oraz klasztor, który funkcjonował do wybuchu powstania listopadowego (1831-1832).

Obecnie budynek klasztoru przeznaczony jest na cele rekreacyjne. Działa tu hotel, restauracja, organizowane są przyjęcia, imprezy kulturalne oraz konferencje.

Miejscowość Norwiliszki (lit. Norwiliškės) znajduje się w tzw. dziewieniskim “wyrostku robaczkowym” ok. 12 kilometrów na wschód od Dziewieniszek, przy samej granicy z Białorusią. Chociaż zwykle wspomina się tylko o klasztorze, jednak początkowo budynek klasztoru pełnił funkcję folwarku renesansowego. Ceglany klasztor został wybudowany na początku XVII wieku wzorując się na Michybie Dolnym w Tatrach na Słowacji. W klasztorze znajdował się pokój jadalny z zielonym piecem kaflowym i czterema oknami, 6 spichlerzy na ziarno, a na drugim piętrze – sypialnia oraz komora. Pod budynkiem znajdowały się dwie piwnice, a pod wieżami – kolejne dwie. Budynek był kryty dachówką i gontami.

W 1832 roku w klasztorze w Norwiliszkach przebywało ośmiu zakonników – po czterech z WLK oraz Królestwa Polskiego. Następnie klasztor został zlikwidowany, a w jego pomieszczeniach zostały urządzone koszary żołnierzy carskich. W latach 1900-1915 budynek był zamieszkiwany przez studentki Szkoły Rolniczej. W 1918 roku klasztor pełnił funkcje plebanii. Obecnie w budynku starego zamku działa kompleks turystyczny. WIĘCEJ

Trasa samochodowa– A4 (43km)

a4
A4

ŠALČININKAI – ŪTA (4,5 km) – STAKAI (9 km) – DAINAVĖLĖ (4,5 km) – POŠKONYS (7,5 km) – RIMAŠIAI (3,5 km) – BĖČIONYS (3,5 km) – DIEVENYŠKĖS (3,5 km) – ŽIŽMAI (3,5 km) – KRAKŪNAI (3,5 km)

Pałac Wagnerów

DSC_8976       DSC_9050       DSC_9014

Obecny pałac w Solecznikach, autorstwa niemieckiego architekta Herzscholda, został wybudowany w 1880 roku za sprawą ówczesnych gospodarzy miasta Karola i Marcina Wagnerów. Neoklasycystyczny budynek typu willi rezydenckiej, zaliczany do epoki historyzmu, jest jednym z ważniejszych zabytków w mieście. Wewnątrz pałacu zachowały się stiukowe ornamenty i kartusze oraz piece i kominki. Do dnia dzisiejszego można również podziwiać wyjątkowo piękną „złotą salę”. Niestety w czasie II wojny światowej zostały zrabowane i zniszczone cenne zbiory rodziny Wagnerów: biblioteka, liczne dzieła sztuki. W pałacu w różnych okresach działały: Komitet Wykonawczy Rejonu, szpital, szkoła muzyczna. Obecnie w pałacu Wagnerów mieści się Szkoła Sztuk Pięknych im. Stanisława Moniuszki, której wychowankowie zdobywają liczne nagrody i wyróżnienia na konkursach międzynarodowych. WIĘCEJ

Kurhany Stockie

Jest to największy zespół kurhanów w okolicy Dziewieniszek (42 kurhany). Kurhany są rozłożone w formie trapezu w kierunku północy oraz południa, o długości około 150 metrów i 50-90 metrów szerokości. Na tym samym polu w 1952 roku została odnaleziona warstwa kulturowa osiedla, pochodzącego z pierwszej połowy I tysiąclecia naszej ery. W 1952 roku przeprowadzono wykopaliska na 9 kurhanach. W sumie znaleziono w nich 14 spalonych grobów, w jednym z nich- aż 5. We wschodniej części kurhanów, otoczonych kamiennymi wieńcami, groby pochodzą z V-VI wieku. W Zachodniej części, gdzie znajdują się kurhany usypane z piachu i otoczone jednym albo kilkoma rowami, były znalezione groby z X-XII wieku. W jednym z grobów, już nieraz przekopanym przez poszukiwaczy skarbów, archeolodzy zdołali jeszcze odnaleźć szczątki ceramiki, szydło, plecione naszyjniki, szczątki bransoletek z brązu, kilka gatunków naszyjników charakterystycznych dla plemion Słowian wschodnich, pierścień skroniowy z brązu.

Dąb stocki

Znajdujący się w kilku kilometrach od Poszek dąb stocki cieszy się podobnymi wymiarami i wiekiem co dąb grybiski. Wysokość tego drzewa stanowi 24 m, średnica – 1,6 m. WIĘCEJ

Wzgórze Dainawskie

Wzgórze Dainawskie (lit. Dainavėlės kalva) – to najwyższe wzniesienie Dziewieniskiego Historycznego Parku Regionalnego oraz Rejonu Solecznickiego. Jego wysokość – 262,2 metry nad poziomem morza. Wzgórze można podziwiać będąc w Stakowskim Rezerwacie Krajobrazowym.

Muzeum etnograficzne w Paszkach

DSC_9206       DSC_9096       DSC_9086

Muzeum etnograficzne mieści się we wsi Poszki. Można tutaj obejrzeć naczynia i narzędzia gospodarstwa domowego z XIX-XX wieku zebrane na terytorium regionu dziewieniskiego, wyroby lniane, a także park kamiennych rzeźb. W muzeum również można nabyć mapę oraz uzyskać informację, jak się przemieszczać po terytorium parku. Na życzenie turysty podczas zwiedzania podróżującym może towarzyszyć przewodnik. WIĘCEJ

Kurhany w Paszkach

DSC_9638       DSC_9597       DSC_9600

Kurhany – to groby naszych przodków. Kurhany powstały w wyniku usypywania kopców na miejscu spoczynku zmarłych. Wokół usypanego kopca często są znajdowane ułożone z kamieni wieńce, który miały chronić zmarłych od złych duchów. Na dnie kurhanów często są napotykane zgliszcza i warstwa popiołu, wskazujące na dokonane obrzędy ognia w czasie pochówku. W późniejszych kurhanach zamiast kamiennego wieńca są napotykane rowy albo jamy otaczające kopiec. Zdarzają się też kurhany, wzniesione z samych kamieni albo posiadające kamienny fundament. W kurhanach byli chowani spaleni oraz niepaleni zmarli, a razem z nimi były chowane również konie.

Kurhany w Paszkach znajdują się w lesie na lewym brzegu Gawji. Jest to skupisko 24 kurhanów, które mieszczą się zarówno na wierzchołku wzgórza, jak i po jego bokach. Szerokość kopców – od 5 do 12 metrów, o wysokości 0,7-1,2 metra. Największy kopiec posiada 22 metry szerokości, a jego wysokość wynosi 1,8 metra. Podnóża kurhanów otaczają nieregularne wieńce ułożone z kamieni. WIĘCEJ

Dąb grybiski

DSC_9642       DSC_9692       DSC_9672

Jest to największy i najstarszy dąb znajdujący się na terenie Dziewieniskiego Historycznego Parku Regionalnego. Drzewo to, o średnicy 1,6 m oraz wysokości 26 m, liczy prawie 1000 lat. WIĘCEJ

Sosna w Grybiszkach

Sosna w Grybiszkach (lit. Grybiškės) jest uznanym pomnikiem przyrody i znajduje się pod ochroną Państwa Litewskiego. Gatunek drzewa – sosna zwyczajna. Objętość pnia wynosi 1,3 metra u podstawy, wyżej – 2,62 metra. Wysokość -21 m. Wysokość korony -11 metrów, a szerokość – 10 m, o nieregularnej formie, której objętość wynosi 100 m². Cechami charakterystycznymi sosny jest bardzo piękna korona oraz pień posiadający 6 odgałęzień. Sosna bardzo wyraźnie wyróżnia się w swoim otoczeniu wiekiem oraz robiącą wrażenie koroną. Wiek sosny – około 100 lat. Wiek był ustalony w przybliżeniu, porównując sosnę do innych drzew, rosnących nieopodal, których wiek jest ustalony. Sosna grybiska rośnie koło leśnej drogi, która 50 lat temu była główną drogą, łączącą ze sobą dwie wsie – Paszki i Jurgielany. Na dzień dzisiejszy droga utraciła swoje znaczenie. Las, otaczający sosnę został zasadzony w czasach kołchozu. Pomnik przyrody jest bardzo dostępny dla zwiedzający – zaraz obok sosny ciągnie się piesza trasa turystyczna oraz trasa rowerowa i samochodowa. WIĘCEJ

Wieś uliczna Rymosze

DSC_9850       DSC_0194       DSC_0266

Uważana za jedną z najpiękniejszych wsi etnograficznych Dziewieniskiego Historycznego Parku Regionalnego. Pierwsza wzmianka o Rymoszach pochodzi z 1744 roku . Aż do czasu zniesienia pańszczyzny wieś była własnością dworu w Daubuciszkach.

Wsie uliczne powstały w okresie reformy włokowej w XVI w. Obszar wiejski został wówczas podzielony na trzy pola, każde pole – na części, cześci – na mniejsze grunty. Każdy grunt miał swoją nazwę. Zagrody położone są wzdłuż lewego brzegu rzeki Gawja, na południe od Dziewieniszek, ponieważ w części północnej ciągnie się grząskie trzęsawisko. Ze względu na warunki naturalne, budynki umieszczano po jednej stronie ulicy – w ten sposób powstały unikalne wsie uliczne. WIĘCEJ

Grodzisko w Bieczanach

DSC_9858       DSC_9697       DSC_9700

Góra ta położona jest na prawym brzegu rzeki Gawja, na zachód od wsi Bieczany. Jako jedyna w dziewieniskich okolicach została zbadana przez archeologów. Na górze zamkowej można jeszcze zobaczyć pozostałości nasypu oraz ślady dawnej fosy. Najstarsza warstwa kulturowa, wykryta podczas badań archeologicznych, datowana jest na okres I tys. p.n.e. WIĘCEJ

Zabudowania miejskie w Dziewieniszkach

        

Dziewieniszki, położone 27 km od Solecznik, miasteczkiem stały się już w XV wieku. Przyciągają charakterystycznym dla Litwy Wschodniej rozlokowaniem ulic, kiedy to jeden plac łączy miasteczko z Wilnem, Oszmianą, Trobami, Gieranionami i Solecznikami. Oprócz starych zabudowań, ukształtowanych w XIV-XVII wieku, na uwagę zasługuje również kościół pw. Najświętszej Marii Panny Różańcowej oraz 21-metrowa dzwonnica. WIĘCEJ

Kościół pw. Najświętszej Marii Panny Różańcowej w Dziewieniszkach

DSC_9931

Obecny drewniany kościół pw. Najświętszej Marii Panny Różańcowej pochodzi z 1783 roku i wraz z 21-metrową dzwonnicą, wybudowaną w roku 1903, stanowi ważny zabytek historyczny rajonu solecznickiego. Dzwonnica jest zarazem dramą wejściową na plac kościelny, zamknięty ze wszystkich stron murem zbudowanym z kamienia polnego. Wewnątrz kościoła znajdują się cenne zabytki – krucyfiks, 2 obrazy malarstwa tablicowego, 3 rzeźby, 2 dzwony (odlane w 1743-1745 i 1840 roku). Na terenie przyległym do kościoła został wzniesiony pomnik ku czci biskupa i pisarza Motiejusa Valančiusa. WIĘCEJ

Kamienie mitologiczne“Jankiel”, “Jankeliuk”, “Mokas”, “Zaklęte wesele”

        

Kamienie mitologiczne, uznawane za pomniki przyrody, są pozostałością epoki lodowcowej. Ogromne kamienie zwane “Jankiel” i “Jankieluk” leżą obok trasy Soleczniki-Paszki-Dziewieniszki. “Jankiel” wynosi 2,5 m na 3,6 m, o wysokości 1,3 metra, “Jankieluk” jest nieco mniejszy – wynosi 1,2 metra wysokości. Legenda głosi, że są to dwaj muzykanci, którzy, wracając z wesela, postanowili odpocząć. Ludzie opowiadają, że w określonym czasie z kamieni wypływa rosa i że kamienie “płaczą”. Kamień źródlany (inaczej “Zaklęte wesele”) znajduje się w lesie Zajaszyskim (lit. Zajašiškės) koło Żyżm (lit. Žižmai). Legenda głosi, że pod postacią kamienia ukrywają się goście weselni, przeklęci przez matkę panny młodej. 2 kilometry dalej, na terytorium kurhanów w lesie dziewieniskim, leży kamień w formie słupa, zwany “Mokas”. Przez wiele lat uważano, że kamień posiada właściwości lecznicze i przychodzono do niego prosić o zdrowie i protekcję przed nieszczęściami. WIĘCEJ

Wieś Etnograficzna Żyżmy

etnografiniai-žižmai-1

Osiedle jest położone między dopływem rzeki Gawja, Brzózka (lit. Berželis), a wyżyną ze strony północnej, koło Dziewieniszek – drogi Gerenońskiej (lit. Geranainių kelias). Odległość między wsią Żyżmy (lit. Žižmos) a centrum rejonu wynosi 30 km, między wsią a Dziewieniszkami – 3 km. W historycznych źródłach pisanych zarejestrowano, że już w 1385 roku Dziewieniszki są wspominane przez zwiadowców zakonu Krzyżackiego, ponieważ tu znajdował się dwór, czyli centrum feudalne okolicznych terytoriów. Bardzo prawdopodobne, że Żyżmy również wchodziły w skład posiadłości dworu. W najstarszym znanym historycznym źródle pisanym, pochodzącym z 1737 roku, jest wspomniane, że Żyżmy w owym czasie zamieszkiwało 7 rodzin. Liczba zagród znacznie wzrosła w drugiej połowie XVIII wieku (w 1775 roku było już 13 zagród). W połowie XIX wieku, jeszcze przed obaleniem pańszczyzny, osiedle już było uformowane. Od pierwszej wzmianki z XVIII wieku do dnia dzisiejszego miejscowość jest wspominana pod nazwą Szylobryty (lit. Šilabritai). Przed II Wojną Światową w Żyżmach działała 4-letnia szkoła prywatna, ufundowana przez towarzystwo “Rytas”, a także funkcjonował oddział towarzystwa Św. Kazimierza oraz litewska czytelnia publiczna. Zagrody w Żyżmach różnią się między sobą formą działek, położeniem budynków względem ulicy, ilością oraz specyficznym połączeniem budynków, położeniem płotów.

Memoriał dla upamiętnienia Gintarasa Żagunasa w Krakunach

memorialine-zaguniui-1

Gintaras Żagunas (lit. Gintaras Žagunas) urodził się w 1957 roku w rejonie Pokrojskim (lit. Pakruojo raj.), naukę pobierał w Trokach i Landwarowie. Ukończył Wileńskie Technikum Budowlane, a następnie pracował jako budowniczy, inżynier budowlany oraz wyższy inżynier technologii budowlanych. Od 1984 roku pełnił służbę w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych w dziedzinie ochrony budowli państwowych. W 1990 roku G. Żagunas pełnił służbę w straży przygranicznej, a w 1991 roku był naznaczony na kierownika zmiany patrolu pogranicza w Dziewieniszkach. Przez pół roku do swojej śmierci Żagunas dyżurował w pogranicznym posterunku przydrożnym w Krakunach (lit. Krakūnai). W tymże okresie żołnierze ZSRR podpalali litewskie posterunki pograniczne oraz terroryzowali pracujących tam funkcjonariuszy. W maju 1991 roku, w wyniku powstałego zagrożenia, podjęto decyzję tymczasowo zrezygnować z dyżurów na określonym odcinku przygranicznym, a wagony (pełniące funkcję posterunku) przewieźć w bezpieczniejsze miejsce. Funkcjonariusze w Krakunach zostali na posterunku. Dla swoich współpracowników Gintaras Żagunas rozkazał iść na odpoczynek, a sam został na dyżurze. “Jeżeli ktoś ma zginąć – niech będzie ktoś jeden, a nie wszyscy”, – dodał na koniec. 19-ego maja 1991 roku w nocy na Żagunasa czekała śmierć z rąk uzbrojonej grupy mężczyzn, którzy przybyli ze strony Białorusi.

W 2004 roku w listopadzie na miejscu śmierci G. Żagunasa został odsłonięty granitowy pomnik sięgający prawie pięć metrów, symbolizujący litewskie pogranicze oraz pamięć o poległym funkcjonariuszu. WIĘCEJ

Scroll to Top